เขียดขาคำ (อึ่งขาคำ)

ฉบับ ที่ 4 เดือนเมษายน 2553 ป่าดงภู จังหวัดศรีสะเกษ
สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้

                  
                 …เช้านี้เอง เขากับลูกเล็กสองคนพากันออกไปหาเขียด เพื่อหาอาหารมื้อเช้าที่ทุ่งนาข้างบ้าน อากาศแสนหนาว ลูกน้อยทั้งสองคนคางสั่นกักๆขณะที่ก้มมองหาตาเขียด 
ซึ่งซ่อนอยู่ตามรอยแตกระแหงของผืนนา ทุกครั้งที่มองเห็นตาใสในหลืบเล็ก ลูกน้อยจะเรียกเขาเสียงดัง
“ พ่อ นี้อีกตัว “ 
” พ่อ หลืบนี้มีสอง เขียดขาคำ  เสียด้วย เร็วหน่อยสิพ่อ ”
เขาจะกะโผลกกะเผลกไปตามเสียงเรียก ใช้จอบงัดรอยระแหง บางตัวเขาจับมันได้ทันที แต่มีบางตัวพอเริ่มงัดดินมันก็กระโดดแผล็วไป เป็นหน้าที่ของลูกที่จะไล่ตะครุบ บางตัวก็ทัน
บางตัวก็กระโดดลงไปในหลืบดินใหม่ ทำให้เขาต้องตามไปงัดรอยระแหงนั้นอีก

               เขียดขาคำ บางตอนจากวรรณกรรม รวมเรื่องสั้นฟ้าบ่กั้น ของลาว คำหอม ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์ ปี ๒๕๓๕   ที่สะท้อนวิถีชีวิตของชาวชนบทอีสาน การถ่ายทอดวิชาความรู้การหากบหาเขียดให้ลูก   ซึ่งบ่งบอกถึงความเป็นอยู่ที่เรียบง่ายและการพึ่งพาอาศัยธรรมชาติ

              เขียดขาคำ หรืออึ่งขาคำ (Painted Chorus Frog)   เป็นสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก  มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Microphyla pulchra ลักษณะเด่นคือ ลำตัวสีเทา สีข้างและขามีสีแดงอ่อนๆ  กลางหลังมีลวดลายสมมาตรกัน ขอบของลายหยักเป็นคลื่นสีจางลงมาถึงสีข้างและเป็นลายพาดมาที่ขา ปลายหัวมีจุดสีขาว คอและอกแต้มด้วยสีน้ำตาล   ที่บริเวณโคนขาหลังสีเหลืองทอง (ภาษาอีสาน เรียก “ทอง” ว่า “คำ”   จึงเรียกอึ่งชนิดนี้ว่า อึ่งขาคำ) ผสมพันธุ์ในฤดูฝน  ไข่ในแอ่งน้ำมีเป็นแผ่นคล้ายสาคู   คนอีสานนิยมนำมาเป็นอาหารประกอบอาหาร  เช่น  แกงส้ม  ปิ้ง  ห่อหมก  เป็นต้น

กลุ่มงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้
ชั้น 6 ตึกสุรัสวดี
61 ถนนพหลโยธิน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
โทรศัพท์ : 0-25792814
อีเมล์ : [email protected]