หอยเดื่อกับวิถีชาวบ้าน

ฉบับที่ 6 ประจำปีงบประมาณ 2558 พื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่วงก์-แม่เปิน จังหวัดนครสวรรค์

กลุ่มงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้

.

…..ในขณะที่ทีมงานสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพด้านเห็ดราเดินสำรวจเข้าไปในพื้นที่ป่าชุมชนบ้านคลองห้วยหวาย ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าแม่วงก์-แม่เปิน จังหวัดนครสวรรค์ พร้อมกับอาสาสมัครชุมชน เราทุกคนต่างมองหาเห็ดราตามพื้นดิน โคนต้นไม้ ท่อนไม้หรือกิ่งไม้แห้ง สิ่งที่ได้พบนอกเหนือไปจากเห็ดราคือ เราเจอหอยชนิดหนึ่งที่อาศัยอยู่ในโพรงไม้ซึ่งมีความชื้น พี่บุญเลิศ พานทอง อาสาสมัครชุมชน เรียกหอยชนิดนี้ว่า “หอยเดื่อ” ซึ่งเป็นหอยที่ทานได้ด้วย ชาวบ้านนิยมนำมาปรุงให้สุกโดยการต้ม ปิ้ง หรือย่าง ก่อนนำมาทำเป็นอาหารจำพวกยำและลาบ พี่บุญเลิศยังบอกด้วยว่าชาวบ้านมักจะไม่รับประทานหอยเดื่อกันในฤดูฝน อาจทำให้เกิดพิษเมาได้ หอยเดื่อจะออกจากโพรงไม้เพื่อมากินเห็ดที่ขึ้นในป่า และถ้าหอยเดื่อกินเห็ดพิษเข้าไปจะทำให้ตัวมันมีพิษอยู่ด้วย เพื่อความปลอดภัยชาวบ้านจึงมักออกหาหอยเดื่อกันในช่วงหน้าแล้ง วิธีการหาหอยเดื่อในหน้าแล้งนั้น ชาวบ้านจะสังเกตรอยเมือกของหอยเดื่อบนเปลือกของต้นไม้ที่มีโพรง จากนั้นนำไม้แหย่เข้าไปในโพรงให้โดนตัวหอยเดื่อ วิธีนี้ทำให้หอยหดตัวกลับเข้าเปลือกและหล่นลงมา ซึ่งมีชาวบ้านรวมตัวกันหาหอยเดื่อไปขายที่ตลาด ในราคาตัวละ 2 บาท

.

…..หอยเดื่อ มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Hemiplecta distincta มีรูปร่างรูปโดมเตี้ยจนเกือบแบน เปลือกกว้าง 2.0-2.5 เซนติเมตร สูง 1-1.5 เซนติเมตร เปลือกแข็งแรง สีน้ำตาล ปากเปลือกเป็นรูปพระจันทร์ครึ่งซีก ในระบบนิเวศหอยเดื่อเป็นผู้บริโภคสิ่งมีชีวิตอื่น เช่น เห็ด ไลเคน ใบไม้ หรือแม้กระทั่งสัตว์ขนาดเล็ก เช่น ตัวอ่อนแมลง ไส้เดือนตัวเล็กๆ เป็นอาหารให้กับสัตว์อื่น เช่น นก สัตว์เลี้ยงลูกด้วยน้ำนม และยังเป็นศัตรูในพืชบางชนิดอีกด้วย

.

.

.

ข้อมูลเพิ่มเติม>>http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofanimal&id=715&view=showanimal&Itemid=2


กลุ่มงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้
ชั้น 6 ตึกสุรัสวดี
61 ถนนพหลโยธิน แขวงลาดยาว เขตจตุจักร กรุงเทพมหานคร 10900
โทรศัพท์ : 0-25792814
อีเมล์ : [email protected]