ป่าหนองแปน ผืนป่าใหญ่ในพรเจริญ : ป่าทามผืนสุดท้าย ที่ท้าทายการพัฒนาเชิงรุก

September 13th, 2010

ป่าหนองแปนเป็นป่าผืนสุดท้ายในเขตลุ่มน้ำสงคราม ซึ่งป่าหนองแปนนั้นได้รับการดูแลทนุถนอมจากชุมชนและผู้นำชนมานานกว่า 20 ปี ปัจจุบันป่าผืนนี้มีพื้นที่ประมาณ 900 ไร่และถูกบุกรุกไปแล้วบางส่วนเพราะขาดความตระหนักและสำนึกร่วมในการดูแลรักษาของชุมชนคนรุ่นใหม่และนับวันจะถูกบุกรุกทำลายมากขึ้น เราจึงเข้าร่วมดำเนินการเพื่ออนุรักษ์และพัฒนาป่าผืนนี้ไว้


โครงการฯได้ร่วมกับหน่วยป้องกันรักษาป่าที่ นค.5 (พรเจริญ) ผู้คุ้นเคยพื้นที่ได้เชิญชวนอาสาชุมชนเพื่อร่วมกันเรียนรู้ธรรมชาติ จากความศรัทธาในงานที่พวกเราทำกับชุมชน ปรากฏผลจากการที่ผู้นำชุมชนต่างๆได้ให้ความสนใจร่วมประชุมทุกครั้งและร่วมให้ข้อคิดเห็นและขอเสนอแนะอย่างอบอุ่น โดยแนวทางในการพัฒนาและสิ่งที่ได้เรียนรู้มาจากชุมชนและผู้ทำงานที่เกี่ยวข้องได้ถูกถ่ายทอดไว้ในหนังสือเล่มนี้แล้ว


ท่านสามารถดาวน์โหลดเอกสารนี้ได้ตามลิงค์ด้านล่าง
.PDF :: ดาวน์โหลดเอกสาร

ความหลากหลายแห่งขุนเขาแม่ฮ่องสอน

September 13th, 2010

ป่าสงวนแห่งชาติแม่ยวมฝั่งซ้าย อำเภอขุนยวม จังหวัดแม่ฮ่องสอน เป็นพื้นที่หนึ่งของโครงการอนุรักษ์และพัฒนาด้านความหลากหลายทางชีวภาพ ในปีงบประมาณ 2552 ของสำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้


โครงการดังกล่าวดำเนินงานโดยการมุ่งเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนในการสำรวจข้อมูล 5 กลุ่มคือ กลุ่มภูมิปัญญาท้องถิ่น กลุ่มสัตว์ป่า กลุ่มเห็ดราและไลเคน กลุ่มแมลง และกลุ่มพืช โดยแต่ละกลุ่มจะมีอาสาสมัครและเจ้าหน้าที่ทำงานร่วมกันซึ่งจะได้รับการฝึกอบรมจากส่วนกลางให้มีความรู้ความเข้าใจในการสำรวจและเก็บข้อมูลในแต่ละด้าน ทั้งนี้ การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพมีวัตถุประสงค์เพื่อจัดทำฐานข้อมูลทรัพยาการป่าไม้และการสร้างเครือข่ายอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพป่าไม้ของคนในท้องถิ่นให้มีส่วนร่วมและบทบาทในการค้นคว้า เรียนรู้ และอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้แบบยั่งยืน โดยการเชื่อมโยงภูมิปัญญาท้องถิ่น ประเพณี วัฒนธรรม


หนังสือเล่มนี้จะเป็นแรงผลักดันให้ชุมชนในท้องถิ่นได้ตระหนักถึงความสำคัญและร่วมกันอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพป่าไม้อย่างยั่งยืน


ท่านสามารถดาวน์โหลดเอกสารนี้ได้ตามลิงค์ด้านล่าง
.PDF :: ดาวน์โหลดเอกสาร

คำหัวแฮด ป่าตีนบ้าน ติดชานเมือง : แหล่งร่วมชีวิต จิตวิญญาณชาวทุ่งใหญ่

September 13th, 2010

ป่าคำหัวแฮดนั้นมีอดีตที่น่าสนใจเนื่องจากเดิมนั้นเป็นป่าสงวนแห่งชาติที่ถูกกำหนดให้เป็นพื้นที่ป่าสัมปทานทำไม้ และเมื่อหมดอายุสัมปทาน นายอำเภอทุ่งฝนขณะนั้นได้ชักชวนชาวบ้านกำหนดเขตป่าให้เป็นสาธารณะให้ชุมชนใช้ประโยชน์ร่วมกัน และด้วยความเข้มแข็งของผู้นำชุมชน ทั้งแกนนำทางการปกครอง แกนนำด้านการพัฒนา ก็สามารถประคับประคองดูแลป่าผืนนี้ให้เหลือเป็นสมบัติลูกหลายจนถึงปัจจุบัน


หนังสือเล่มนี้ แสดงถึงกระบวนการจัดการความรู้ให้ชุมชนของโครงการฯ ซึ่งเป็นการเรียนรู้อดีตเพื่อเป็นแนวทางให้กับคนรุ่นปัจจุบัน ข้อมูลในอดีตถูกเรียบเรียงจากผู้รู้ทั้งมิติระบบนิเวศ มิติวัฒนธรรม เพื่อร้อยเรียงและสังเคราะห์สู่การจัดการที่ยั่งยืน แบบอย่างที่ดีในการจัดการจากภูมิปัญญาดั้งเดิมผสมผสานกับองค์ความรู้ใหม่ เพื่อให้การจัดการทรัพยากรความหลากหลายทางชีวภาพที่มีค่าให้ป่าแห่งนี้ถูกใช้อย่างมีคุณค่าและยั่งยืน


ท่านสามารถดาวน์โหลดเอกสารนี้ได้ตามลิงค์ด้านล่าง
.PDF :: ดาวน์โหลดเอกสาร

“บทเรียนจากสำนักงานความหลากหลาย ทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้”

September 13th, 2010

เนื่องจากขาดฐานข้อมูลทรัพยากรความหลากหลายทางชีวภาพในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ปัญหาการบุกรุกที่ดินป่าไม้ ชุมชนขาดความรู้ความเข้าใจในการอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ทรัพยาการจากป่าอย่างยั่งยืน ปัญหาความขัดแย้งระหว่างชุมชนและเจ้าหน้าที่ป่าไม้ จากปัญหาและเหตุผลดังกล่าว กรมป่าไม้ ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ดูแลรักษาป่ายากที่จะหลีกเลี่ยงการกระทบกระทั่งกับประชาชนหรือชุมชนในพื้นที่ได้ กรมป่าไม้จึงความจำเป็นเร่งด่วนที่ต้องดำเนินการลดความขัดแย้งกับชุมชนในและลดการบุรุกทำเลยป่า ดังนั้น กรมป่าไม้จึงได้จัดทำโครงการอนุรักษ์และพัฒนาด้านความหลากหลายทางชีวภาพ ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติที่กรมป่าไม้ดูแลอยู่ประมาณ 1221 ป่า โดยมีประบวนกวนให้ชุมชนในพื้นที่มีส่วนร่วมในการทำงานร่วมกับเจ้าหน้าที่ป่าไม้ที่ประจำในพื้นที่นั้นๆ ทั้งการร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมค้นหา รวมรักษาป่า รวมวางแผนการบริหารจัดการป่าอย่างยั่งยืน แผนงานของโครงการดังกล่าวเป็นการทำงานเชิงรุกของกรมป่าไม้ที่จะทำให้คนอยู่กับป่าและรักษาป่าได้อย่างยั่งยืน


เนื้อหาของหนังสือเล่มนี้มาจากบทเรียนในการทำงานจริง ที่สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ ได้ค้นพบระหว่างการทำงานร่วมกับชุมชนและเครือข่ายทั้งภาครัฐ และเอกชน ที่มีอุดมการณ์ในการที่จะอนุรักษ์และใช้ประโยชน์ความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืนตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งจะมอบทั้งข้อคิดและแนวทางการทำงานใหม่ของกรมป่าไม้ ที่ให้ภาคประชาชนมีส่วนร่วม


ท่านสามารถดาวน์โหลดเอกสารนี้ได้ตามลิงค์ด้านล่าง
.PDF :: ดาวน์โหลดเอกสาร

เสน่ห์ป่าสนบ้านวัดจันทร์ : วิถีแห่งการพึ่งพาของชาวปวาเกอะญอ

September 13th, 2010

การบริหารจัดการทรัพยากรของประเทศที่มุ่งเน้นการพัฒนาทางวัตถุและระบบทุนนิยมมากเกินไปทำให้ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรวมถึงระบบนิเวศ ตลอดจนภูมิปัญญาดั้งเดิมได้รับผลกระทบและเกิดความเสื่อมโทรมอย่างรุนแรง


ป่าสนบ้านวัดจันทร์เป็นพื้นที่หนึ่งที่ได้รับผลกระทบและถูกทำลายอย่างต่อเนื่อง ในปีงบประมาณ 2552 สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ จึงได้เลือกพื้นที่ป่าสนบ้านวัดจันทร์ อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ เป็นพื้นที่ดำเนินการภายใต้โครงการอนุรักษ์และพัฒนาด้านความหลากหลายทางชีวภาพโดยให้ชุมชนและทุกภาคส่วนมีส่วนร่วมเพื่อให้เกิดการจัดการร่วมในการอนุรักษ์และดำรงรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของป่าสนบ้านวัดจันทร์ ตลอดจนภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างมีเอกภาพเป็นไปอย่างเหมาะสมและยั่งยืน


ท่านสามารถดาวน์โหลดเอกสารนี้ได้ตามลิงค์ด้านล่าง
.PDF :: ดาวน์โหลดเอกสาร