พิธีไหว้ศาลเจ้าพ่อ ดอกไม้ทอง บ้านท่าทองแดง

October 28th, 2010

ฉบับที่ 6 เดือน กรกฎาคม 2553 ป่าประดาง -วังเจ้า จังหวัดตาก
สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้


วัฒนธรรมของคนไทยที่ยึดติดระหว่างความเชื่อกับวิถีชีวิต โดยเฉพาะสังคมเกษตรที่ต้องพึ่งพิงอยู่กับธรรมชาติ หลายหมู่บ้านในชนบท จะมีศาลเจ้า หรือศาลปู่ตา หรือศาลบรรพบุรุษ ที่เป็นที่เคารพและยึดเหนี่ยวทางจิตใจของคนในหมู่บ้าน  และจะมีการทำพิธีเพื่อไหว้ทุกปี ซึ่งถือเป็นประเพณีประจำหมู่บ้านนั้นๆ

หมู่บ้านท่าทองแดง ก็มีศาลเจ้าประจำหมู่บ้าน ซึ่งชาวบ้านเรียกกันว่า “ศาลเจ้าพ่อ ดอกไม้ทอง” ประเพณีการไหว้ศาลเจ้าพ่อ ดอกไม้ทอง ของหมู่บ้านท่าทอง จะมีการจัดพิธีขึ้นในช่วงก่อนวันเข้าพรรษา เป็นความเชื่อของชาวบ้านบ้านท่าทองแดง ที่มีการทำพิธีต่อเนื่องทุกปี มากว่า 100 ปีแล้ว จุดประสงค์ของการทำพิธีเพื่อขอฝน และเป็นขวัญกำลังใจให้แก่ชาวบ้านในก่อนที่จะถึงฤดูการทำเกษตร

จากการสอบถามชาวบ้านได้ให้ข้อมูลว่า การทำพิธีไหว้ศาลเจ้าพ่อ ต้องใช้เครื่องเซ่นในการทำพิธี ประกอบไปด้วย

1.  หมู 1 ตัว ซึ่งต้องเป็นหมูดำเท่านั้น ไม่นิยมใช้หมูขาวในการประกอบพิธี

2.  เหล้าขาว 3 ขวด

3.  ของบวช 3 ชุด ประกอบด้วย ขนมบัวลอย  ขนมต้ม  ข้าวเหนียวแดง  ข้าวเหนียวขาว  หมาก  พลู  ยาใบตอง  เมี่ยง  และอื่นๆ

รายงานการประชุมวิชาการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมครั้งที่ 3

October 28th, 2010

นับตั้งแต่อดีต กรมป่าไม้ ทำงานดูแลพื้นที่ป่า ด้วยมือที่ถือกฏหมายและจับอาวุธสร้างความเกรงขามต่อชาวบ้านที่วิถีชีวิตสัมพันธ์กับป่า วันใดที่เจ้าหน้าที่ป่าไม้ออกลาดตะเวน ชาวบ้านจะหลบเลี่ยงไม่ประจันหน้า รอวันที่เจ้าหน้าที่ป่าไม้ลาดตะเวนไปทางอื่น ชาวบ้านจึงจะเข้าป่า ตัดไม้ ถางป่า  เก็บหาสิ่งของจากป่า ใช้ชีวิตปกติ ลักษณาการเช่นนี้ เปรียบเสมือนแมวกับหนูที่คอยไล่จับและวิ่งหนีซึ่งกันและกัน ในที่นี้แมวได้แก่ เจ้าหน้าที่ป่าไม้ ส่วนหนูคือชาวบ้าน ดังคำพูดติดปากชาวไทยว่า แมวไม่อยู่หนูร่าเริง

ในวันนี้ กรมป่าไม้ จับมือกับชาวบ้านสำรวจความหลากหลายทางชีวภาพ ทำให้สองฝ่ายมีโอกาสทำความเข้าใจ รู้จักกัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกันมากขึ้น คำพูดจากอาสาสมัครชาวบ้านที่อำเภอนครไทย พิษณุโลกที่สะท้อน การทำงานความหลากหลายทางชีวภาพ กรมป่าไม้ ว่า “จากศัตรู ที่ไล่จับและวิ่งหนีกัน มารู้จักกัน รักกัน ผูกพันกัน” จึงอนุมานได้ว่า งานความหลากหลายทางชีวภาพของกรมป่าไม้ ได้เปลี่ยนโครงสร้างความสัมพันธ์การทำงานแบบเอาศัตรูมาเป็นมิตร

ในโอกาสที่กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จัดประชุมวิชาการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมแห่งชาติ ครั้งที่ 3 “ความหลากหลายทางชีวภาพ กู้วิกฤตชีวิตโลก” กรมป่าไม้จึงได้ร่วมจัดเวทีนำเสนอผลการดำเนินงานด้านความหลากหลายทางชีวภาพของกรมป่าไม้ขึ้นในรูปแบบการเสวนา ภายใต้หัวข้อ “เมื่อหนูกับแมวจับมือกันจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ อะไรจะเกิดขึ้น”

ท่านสามารถดาวน์โหลดเอกสารนี้ได้ตามลิงค์ข้างล่าง

PDF  ::  ดาวน์โหลดเอกสาร

เทศกาลงานปอยส่างลอง เริ่มแล้วในเดือนเมษายน 2553 ที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน

October 28th, 2010
ฉบับที่ 3 เดือนเมษายน 2553 ป่าแม่ยวมฝั่งซ้าย จ.แม่ฮ่องสอน
สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้



ปอยส่างลอง เป็นประเพณีที่มีมาแต่ช้านาน ในการบวชลูกหลานที่เป็นบุตรชาย เพื่อเป็นสามเณร เชื่อกันว่าใครเป็นเจ้าภาพ จะได้รับผลบุญอย่างใหญ่หลวง บางหมู่บ้าน หรือชุมชน นิยมจัดบวชแบบหมู่ คือให้ส่างลอง (ลูกแก้ว) ไปรวมกันเป็นเจ้าภาพใหญ่ จะมีการเฉลิมฉลอง โดยจัดเป็นริ้วขบวน โดยตัวส่างลองจะแต่งองค์ทรงเครื่อง และประดับประดาด้วยเสื้อผ้าอาภรณ์ และแก้วแหวน อย่างสวยงาม และลูกมือตะเป่ส่างลอง (ผู้ช่วยส่างลอง) แบกไว้บนบ่า แห่ไปตามวัด หรือบ้านผู้เฒ่าผู้แก่ และซอกซอยของชุมชน เพื่อไปขอขมาผู้ใหญ่ในชุมชน

ปอยส่างลองปีนี้จะจัดขึ้นอย่างตระการตาอีกครั้ง ตามกำหนดการ คือวันที่ 2 – 4 เมษายน 2553 ที่วัดโพธาราม อำเภอขุนยวม 9 – 11 เมษายน 2553  ที่เทศบาลแม่ฮ่องสอน

ประเพณีนี้หลากหลายไปด้วยสีสันและการแสดงมากมาย ทำให้เป็นเหตุการณ์ที่น่าตื่นเต้นมากที่สุด ที่ดึงดูดให้ประชาชนทั่วทั้งจังหวัดมาเข้าร่วมพิธี แต่ก่อนที่จะถึงวันประเพณี เด็กชายจะต้องปลงผมและอาบน้ำ แล้วจึงเจิมด้วยน้ำหอม แต่งกายด้วยเครื่องประดับเพชรพลอยเต็มยศ แต่งหน้าแต่งตาสวยงาน ซึ่งเราเรียกว่า “ลูกแก้ว”


แต่เช้าตรู่ในวันแรกของประเพณีนี้ การเฉลิมฉลองจะเริ่มด้วยขบวนแห่ไปรอบ ๆ เมือง ซึ่งในขบวนแห่นี้ก็จะประกอบไปด้วยเครื่องดนตรีประเภทขลุ่ย พิณ ซอ กลอง และฉิ่งฉาบ ในขบวนแห่ลูกแก้ว แต่ละคนจะมีผู้ติดตาม 3 คน กล่าวคือ คนหนึ่งแบกลูกแก้ว อีกคนหนึ่งกางร่มที่มียอดสูงประดับทองกันแดดให้ และคนที่สามคอยปกป้องเพชรพลอยของมีค่าต่าง ๆ ลูกแก้วเหล่านี้จะถูกนำไปเยี่ยมญาติ ๆ และเพื่อน ๆ และแล้วก็ร่วมรับประทานอาหารรวมกัน หลังจากรับประทานอาหารแล้ว ญาติ ๆ และผู้สูงอายุก็จะใช้ด้ายสีขาวผูกข้อมือให้ลูกแก้ว เพื่อป้องกันวิญญาณชั่วร้ายต่าง ๆ และแล้วพิธีวันแรกก็เป็นอันจบลง

ในวันที่สองขบวนแห่เดียวกันนี้ก็จะเริ่มทำกันอีก แต่คราวนี้ในขบวนแห่จะประกอบด้วยเครื่องสักการะ เพื่อถวายพระพุทธ เครื่องจตุปัจจัยถวายพระสงฆ์ และมีม้าอันเป็นสัญลักษณ์แห่งพาหนะของเจ้าพ่อหลักเมือง ในตอนเย็น หลังจากรับประทานอาหารแล้ว ก็จะมีพิธีทำขวัญและการสวดคำขวัญ เพื่อเตรียมตัวให้ลูกแก้ว ผู้ซึ่งจะเข้ารับการบรรพชาในวันรุ่งขึ้น

วันสุดท้ายจะเริ่มด้วยขบวนแห่ลูกแก้วไปยังวัด พอถึงวัด ลูกแก้วก็จะกล่าวคำขออนุญาตเพื่อบรรพชาจากพระเถระ เมื่อท่านอนุญาต ลูกแก้วก็จะกล่าวคำปฏิญาณตน แล้วจึงเปลี่ยนเครื่องแต่งกายเป็นผ้ากาสาวพัตร์สีเหลือง และเป็นสามเณรอย่างสมบูรณ์

วันที่ 26 ตุลาคม 2553 greentv ได้สัมภาษณ์ ดร. สุรางค์ เธียรหิรัญ

October 28th, 2010

27th Oct 2010

Dr.Surang Thienhirun / THAI

organization: Thailand’s Royal Forest Department 

http://biodiversity.me/voice/963

Movie's copyright
Green TV Japan

การประชุมวิชาการประจำปี โครงการ BRT ครั้งที่ 14

October 27th, 2010

“ครบรอบ 15 ปี โครงการ BRT ร่วมฉลองปีสากลแห่งความหลากหลายทางชีวภาพประเทศไทย : ประกาศให้โลกรู้ไว้”

_____สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้ ได้เข้าร่วมการประชุมวิชาการ ประจำปีโครงการ BRT ครั้งที่ 14 “ครบรอบ 15 ปี โครงการ BRT ร่วมฉลองปีสากลแห่งความหลากหลายทางชีวภาพประเทศไทย : ประกาศให้โลกรู้ไว้”  เมื่อวันที่ 10-12 ตุลาคม 2553   ณ โรงแรมสุนีย์แกรนด์ แอนด์ คอนเวนชั่น เซ็นเตอร์ จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งจัดโดยโครงการพัฒนาองค์ความรู้และศึกษานโยบายการจัดการทรัพยากรชีวภาพในประเทศไทย (โครงการ BRT) ร่วมกับมหาวิทยาลัยอุบลราชธานีและมหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี โดยมี ฯพณฯ อำพล เสนาณรงค์ องคมนตรี เป็นประธานเปิดการประชุม

_____การประชุมวิชาการในครั้งนี้มีสิ่งที่น่าสนใจมากมาย อาทิเช่น การมอบรางวัลประกวดภาพถ่าย “สุดยอดช็อตเด็ด ความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไทย” รางวัลชนะเลิศสุดยอดช็อตเด็ดเป็นของแถวหน้ากระดาน โดย สุเมตต์  ปุจฉาการ อุทยานแห่งชาติหมู่เกาะสิมิลัน  จังหวัดพังงา การบรรยาย “ข้อตกลงการเข้าถึงและการแบ่งปันผลประโยชน์จากการใช้ทรัพยากรชีวภาพ : กรณีศึกษาจากองค์กรวิจัยและพัฒนา”  การเสวนา “วัฒนธรรมปลาร้า ปลาแดก”  เสวนา “การจัดการหอยหลอดอย่างยั่งยืน โมเดลการทำงานร่วมกันระหว่างของชุมชนกับนักวิจัยในการกำหนดพื้นที่อนุรักษ์”  นิทรรศการเผยแพร่ “ความหลากหลายทางชีวภาพใช้ประเทศไทย ประกาศไว้ให้โลกรู้” และโปสเตอร์ “สิ่งมหัศจรรย์ความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไทย” การประกวด BRT The star และที่น่าสนใจที่สุดคือ ผู้ที่ได้รับรางวัลชนะเลิศการประกวดสื่อเผยแพร่ “ความหลากหลายทางชีวภาพ ประกาศไว้ให้โลกรู้” คือผลงานที่มีชื่อว่า Seed dispersal in climate change  โดย นางชฎาพร เสนาคุณ และนายอารยะ เสนาคุณ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม นำเสนอด้วยเทคนิคการมีส่วนร่วม (Interactive) โดยการใช้เกมที่ทำให้เกิดความสนุกสนามไปพร้อมๆ กับการเรียนรู้ เรื่องราวการแพร่กระจายเมล็ดพันธุ์พืชโดยวิธีการต่างๆ และผลกระทบจากภาวะโลกร้อนที่มีต่อการกระจายเมล็ดพันธุ์

เก็บภาพบรรยากาศรอบงานมาฝากให้ชมกันนะคะ